"AYAQ SƏSİ" hekayəsindən bir neçə sujet - Vüsalə VƏTƏNXAN (Mehri)

     Sə­hər açı­lır­dı. Günəş ye­nə də adə­ti üzrə öz şə­fəq­lə­ri­ni bu sı­nıq pən­cə­rə­lər­dən içə­ri vu­rur­du. Ge­cə­nin so­yu­ğu­nu içə­ri ötürən sı­nıq pən­cə­rə­lər sübh ça­ğı na­rin üfüqlə­ri ye­rə sə­pə­lə­yir­di. Kim­sə düzəlt­dir­mir­di bu şüşə­lə­ri. Ya­yı qı­şa, qı­şı ya­ya sa­tan fə­sil­lər hə­lə də ard-ar­da ötüb ke­çir­di. İçə­ri­də ya­tan mə­sum körpə­lər öz röya­la­rın­dan ayıl­maq bil­mir­di­lər. Bəl­kə də nə vaxt­sa ayı­la­caq­lar, la­kin ayıl­maq is­tə­mə­yə­cək­lər. Kaş elə hər şey yu­xu ki­mi şi­rin olar­dı de­yə­cək­lər.

     Bu­ra tərk edil­miş körpə­lə­rin tək sı­ğı­na­ca­ğı idi. Bu­ra yad­la­rı bir­ləş­di­rən doğ­ma ocaq sa­yı­lır. Yaş həd­din­dən ası­lı ol­ma­ya­raq bu­ra az ya­şın­dan gə­ti­ri­lib bu­ra­xı­lan uşaq­lar var idi ki, il­lər­dir bu ev­də ya­şa­yır, bir yer­də məs­kun­la­şır, ey­ni ti­kə­ni ye­yir, ey­ni su­dan içir, ey­ni ye­mə­yi da­dır­lar. Kim­sə on­la­rı yad et­mir, bəl­kə də az hal­lar olar­dı ki bu uşaq­lar gə­zin­ti­yə çıx­sın, ye­ni bir şey kəşf et­sin­lər. On­lar öz uşaq­lıq­la­rın­dan məh­rum ol­muş uşaq­lar idi. Ye­nə də uşaq­lar, doğ­ma bir qu­ca­ğa eh­ti­yac du­yan uşaq­lar... (səh: 16-17)

    Vüsalə Vətənxan qələmə aldığı «Ayaq səsi» heka­yəsində bir ananın ayaq səslərindən bəhs etmiş­dir. O, öz hekayəsində həmçinin ana səsi duy­­mayan, ana qayğısı görməyən kimsəsiz uşaq­ların fani öm­ründən çarəsiz talelərindən bəhs et­mişdir. İnanırıq ki, bu he­kayə hər bir oxucunun qəlbində dərin bir iz qoyacaq.

       O sə­sin var­lı­ğı ilə oxu­nur lay­la­lar, o sə­sin var­lı­ğı ilə isi­nir ev­lər, o sə­sin var­lı­ğı ilə bə­zə­nir süfrə­lər, ya­nır ocaq­lar, döyülür qa­pı­lar, dönür ata­lar, se­vi­nir uşaq­lar, gülümsə­yir üzlər... O sə­sin var­lı­ğı ilə qo­ru­nur uşaq­lı­ğın iz­lə­ri...

      Kim bi­lir o sə­sin yox­lu­ğu ne­çə evin di­var­la­rın­da asır öz ək­si­ni. Kim bi­lir ne­çə ev­lər so­yuq, ne­çə süfrə­lər bə­zək­siz, ne­çə ocaq­lar sönük, ne­çə üzlər hüzünlü, ne­çə qəlb­lər boş, ne­çə-ne­çə si­lin­miş uşaq­­lıq iz­lə­ri qa­lır o sə­sin yox­lu­ğu ilə. O sə­sin yox­lu­ğu kim bi­lir ne­çə körpə uşaq­la­rı top­la­ya­raq yığır küçə­lər­dən bir dam altı­na... Kim bi­li­r?!

      Düşünürəm ki, hər bir cə­za və ya müka­fat bi­zə zər alə­min­də ikən et­di­yi­miz səhv­lə­ri­miz və ya ta­be­li­yi­miz uc­ba­tın­dan ve­ri­lib. Biz ya böyük xə­ta edib bu dünya­ya köçmüşük, ya da cən­nə­tə va­sil ol­ma­ğı­mız üçün ki­çik bir hüznü dad­ma­ğa gəl­mi­şik dünya­ya. Axı ha­mı­mız ey­ni məq­səd və sə­bəb üçün gəl­səy­dik, fərq­li za­man­lar­da, fərq­li mə­kan­lar­da, fərq­li rütbə­lər­də fərq­li ya­şa­yış tər­zi keçirmək de­yil, ey­ni hə­yat sürər, ey­ni müka­fa­tı alar və ya ey­ni cə­za­nı çə­kər­dik...

     Hər kəs bu dünya­da ya­şam üçün müba­ri­zə apa­rır, ki­mi­si şöhrət, ki­mi­si dövlət, ki­mi­si şə­rəf və baş uca­lıq üçün, ki­mi­si yax­şı­lıq üçün, ki­mi­si pis­lik et­mək üçün, ki­mi­si ha­lal yol­la, ki­mi­si ha­ra­ma əl at­maq­la, güna­ha gir­mək, haq­qı qəsb et­mək­lə, baş kəs­mək­lə, ca­na qəsd et­mək­lə, müxtə­lif pis və yax­şı müca­di­lə­lər­lə ya­şam sürür dünya­da. Ki­mi iti­rir, ki­mi qa­za­nır, la­kin qa­zan­dıq­la­rı­nı da iti­rir. Qısa müddət­li bir qa­zanc üçün şə­rəf­li bir ömürü tap­da­la­yan­lar da var. Acgözlülük­lə nə əl­də edi­li­b? Nə qə­dər yığ­san da iti­rə­cək­sən! Sən sa­hib ol­du­ğun var­lıq qə­dər zən­gin ola bi­lər­sən, sa­hib ol­ma­dı­ğın var­lıq qə­dər isə yox­sul­san. Kai­nat qə­dər yox­sul­san. Bir ovuc tor­paq ola­ca­ğın günü düşün. Dünən ağa­lıq edən şah­la­rın to­zu üstündə baş­qa bir şah­la­rın tax­tı qu­ru­lub, sa­bah on­lar da toz olub ge­də­cək­lər. Bəl­kə də ad­la­rı be­lə xa­tır­lan­ma­ya­caq. Dünya­da sürə­cə­yin bu qı­sa ömrü fürsət bi­lə­rək özünü böyük bir müka­fat üçün ha­zır­la. Yax­şı­lıq­la, in­san­lıq­la, tox­taq­lıq­la və tə­vazö­kar ol­maq­la. De­mə ki ka­sıb­çı­lıq­dır, de­mə ki mə­nim im­ka­nım di­gə­rin­dən qat-qat az­dır. Yax­şı­lıq et­mək üçün imkanı­nın ar­ta­ca­ğı günü də gözlə­mə. Müt­ləq şə­kil­də yar­dım et­mək üçün mil­yo­ner ol­maq labüd de­yil... Hz Əli əley­his­sa­lam son ma­lı­na qə­dər yar­dım et­miş, hət­ta na­maz üstündə be­lə üzüyünü çı­xa­rıb ka­sı­ba eh­san et­miş­di. Kim­sə mil­yo­ner olub yar­dım edə­cəm de­yə vaxt itir­mə­sin mən­cə, on­suz da heç kəs çox­la doy­mur. Dünya­nın sər­və­ti elə in­san­lar ki­mi gə­lib ke­çi­ci­dir. Vaxt itir­mə­dən yax­şı­lıq et ki, köç et­di­yin­də böyük bir müka­fat­la qar­şı­la­şa­san. (səh: 3-5)

* Hə­qi­qə­tən, Al­lah (heç kə­sə) zər­rə qə­dər zülm et­məz. Əgər yax­şı bir əməl baş ve­rər­sə, onu (onun səvabını) iki­qat ar­tı­rar və öz tə­rə­fin­dən də (bu əmə­lin sa­hi­bi­nə) böyük müka­fat ve­rər!

*Ni­sa, ayə 40

   Pa­yı­zın gə­li­şi ilə sa­ra­lıb ağac­dan qo­pa­raq üzə­ri­nə düşmüş zə­rif yar­paq­la­rı də­niz öz dal­ğa­la­rı ilə sürüb apa­rır­dı. Çox uza­ğa apa­rır­dı və mən on­la­rı görə bil­mir­dim. Sa­hi­lin kə­na­rın­da otu­rub hey su­yun üzə­rin­də­ki sa­ral­mış yar­paq­la­rı iz­lə­yir­dim. Su­yun axı­nı elə na­rin idi ki, sə­mir­siz və xə­fif sürət­li. Ye­ni­cə ağac­dan qo­pub düşən yar­paq­la­rın üç-beş də­qi­qə ər­zin­də də­ni­zin dal­ğa­la­rın­da it­di­yi­ni görürdüm. Ki­çik bir yar­paq üçün son­suz­lu­ğu sa­yan də­niz bu sürət ilə sa­ral­mış yar­paq­la­rı ha­ra apa­rır­dı görə­n? Bəl­kə mə­ni də apa­­ra­­?... Mən də itib ge­dər­dim kaş...

     La­kin in­san üçün hə­yat bit­mək bil­mir. Quş­la­rın uç­ma­sı, sə­ma­nın müxtə­lif rəng­lə­rə bo­yan­ma­sı, kü­lə­yin əs­mə­si, günə­şin is­ti­si, su­yun sə­rin­li­yi, ağac­la­rın gözəl­li­yi, güllə­rin ət­ri, tor­pa­ğın bən­zər­siz qo­xu­su, bütün bun­lar in­san üçündür.

    Mən isə bu gözəl­lik­lə­ri hiss et­mir­dim, su­yun sa­kit-sa­kit dal­ğa­lan­ma­sı, onun hə­zin şı­rıl­tı­sı qu­la­ğım­da bir fər­yad sə­si ki­mi idi. Qa­ğa­yı­la­rın su üzə­rin­də dal­ğa­lar­la çar­pış­ma­sı, rən­gi açıq bu­la­nıq də­ni­zin üzə­rin­də görünən ki­çik ba­lıq­la­rın on­la­ra yem ol­ma­sı. Ha­va­nın dur­duq ye­rə qa­ral­ma­sı, günə­şin mən­dən xə­bər­siz ötüb keç­mə­si, işı­ğın çə­kil­mə­si, ul­duz­la­rın gə­li­şi, içim­də xə­yal­la­ra da­la­raq yat­mış bi­ri­nin bu qürbət ilə oyan­ma­sı.

     Də­ni­zin dal­ğa­la­rı ilə mən də çə­ki­lib get­miş­dim sa­hil­dən. Axın ilə su­yun or­ta­sı­na doğ­ru vi­da­la­şan yar­paq­la­ra qo­şu­lub get­miş­dim san­ki. Bu­ra­lar­da günlər­dir öz keç­mi­şi ilə gə­lib otu­ran mən­dən heç bir əsər əla­mət qal­ma­mış­dı. Ru­hu­mun səs­siz­li­yə bo­ğul­ma­sı ilə, mə­ni dil­siz qoy­ma­sı ilə çökmüş­düm elə bil. Va­ram, yo­xam, hiss et­mir­dim. Nə za­man qa­ral­dı ki hava? Şə­hə­rin işıq­la­rı­nın su­yun üzə­rin­də par­la­ma­sı ilə oyan­mış­dım. Sa­at­lar elə tez ke­çir ki... Aya­ğa qal­xıb get­mə­yim gəl­mir­di. Axı ha­ra ge­də­cək­sə­n? İşı­ğı sönmüş bir evə­­mi­­? İz­lə­ri don­muş bir evə­­mi­­? Gözəl­li­yi it­miş, boş di­var­la­ra­mı ba­xa­ca­m? Süku­ta dönmüşdü o ev. Bütün ar­zu­la­rı­mın tükən­di­yi ev.(səh: 7-9) 

Binə qəsəbəsi, Ümid Yeri – Uşaq evi /18.06.2017

Qumru adlı bir qızla təsadüfi qarşılaşdım...
Adın nədir?
– Qumru... 
– Neçə yaşın var? 
– Mənim yaşım yoxdu...
– Niyə yoxdur?
– Mən axı məktəbə getmirəm... 
(təxminən yeddi yaşı olardı...)
– Niyə getmirsən? Bilmirsən yaşın neçədir?
– Yox, hələ məktəbə getmirəm axı... Məktəbə gedəndə olacaq yaşım... 
– Səni kim gətirib buraya?

– Babam...

(səh: 85)

- ŞEİR -

Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm

Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm.
İçim də, çölüm də həsrət doludur
Doğma taleləri ayıran evin,
Sağı da, solu da həsrət yoludur.

Yox, yox, zənn etməyin kənarı bağlı
Əlləri qandallı, sinəsi dağlı,
Bəlkə ehtiyacdan, ya pis amacdan,
Günahın atılmış məqbərəsi yox.
Zülmət sakinlərin sığındığı o
Bir məhbəs evinin pəncərəsi yox...
Günahsız, xətasız, qüsursuz olan,
Təkəbbür bilməyən, qürursuz olan,
Məsum körpələrin tənha ünvanı,
Sevgiyə bağlanan pəncərəsiyəm.
Bu məzlum körpələr nemətdir, əfsus
Atılmış neməti toplayan, yığan
Fələyin bəlkə də dəstgirəsiyəm.

Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm.
Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm.

Hər səhər göz-gözə gəlir gözlərim,
Körpə gözlərində itib batıram.
Mən niyə şüşəyəm, niyə qalmışam
Çərçivə içində sanki yatıram.

Gecə ay işığın ötürürəm mən,
Onlara bir ümid gətirirəm mən.
Yağışdan, soyuqdan qorumaq üçün,
Buzu sinəm üstə götürürəm mən.
Elə bil bu evin sakinlərinin
Gözləri yoldadır, gələni varmı?
İçində lal olan cümlələrini
Anlayanı varmı, biləni varmı?
O körpə baxışlar baxır nə vaxtdan,
Taleydən xəbərsiz, bəxtdən xəbərsiz.
Burda göz yaşları axır nə vaxtdan,
Axır yanaqlardan sakit, xətərsiz.

Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm.
Burda uşaq var ki, laldı, danışmır,
Taleyin üzünə gülmür, barışmır,
Kimsənin işinə dinmir, qarışmır.
Elə küsgün baxır içimdən çölə.
Yandırır sinəmin başını mənim,
Onun gözlərindən axan bir gilə.
Onu atanlar heç yanmır, alışmır.
Görəsən bu uşaq niyə danışmır?
Dərdini deməyə dili də gəlmir,
Onu göstərməyə əli də gəlmir.
Kiçik barmaqları toxunur mənə,
Elə bil xəyalən yazılar yazır,
Şüşəmin üstünə nələrsə cızır.
O sağkən ruhuna məzarmı qazır?

Duyuram...

Duyuram xəyali cümlələrini,
Elə bil ah edib, fəryad edir ki.
Məni atanlarım hardadır deyir,
Bəlkə özləri də atılmışdılar?
Bəlkə bu dünyaya satılmışdılar?
Bəlkə də özləri dardadır... deyir.
Bu körpə uşağı suallar boğur,
Mənim də içimdən suallar doğur.

Mən ki pəncərəyəm,
Danışa bilmirəm, dinə bilmirəm,
Onun sözlərində donub qalmışam,
Soyuq xəyalındayam... isinə bilmirəm...
İsinib açılsa dilim, deyərdim
Bir tikə çörəyə satıblar səni,
Bir qab yemək nədir qıymayıb sənə,
Yetimlər evinə atıblar səni…

Bilirəm qırılar bu sözlərimdən,
Qanadı qırılan qumrular kimi.
Sınar içindəki həyat sevgisi,
Dağılar gələcək ümidləri də.
Bir tərəfi uçmuş barular kimi.

Mən həsrət evinin pəncərəsiyəm.
Burda körpələrin nakam bəxti tək
Bir yanım çat vurub, sınıb, tökülüb.
Burda yarım qalmış sevinclər ki var,
Bir ürək içində yurdu sökülüb.

13.04.2016

(səh: 81-82)

________________________________________

Müəllif; Vüsalə VƏTƏNXAN! - ("AYAQ SƏSİ" hekayəsindən...)

https://www.youtube.com/watch?v=QEaFDOs-OAQ

https://www.youtube.com/watch?v=7Y7XuVIJyCk&t=132s



Qeyd edək ki, Vüsalə VƏTƏNXANın kitabları 2017-ci ildə dərc edildikdən sonra xeyriyyə məqsədi ilə satışa çıxarılmış, əldə edilən vəsaitlə uşaqlar evinə ziyarət edilib, onların problemlərinə sərf edilmişdir. Xeyriyyə məqsədi ilə yenidən çap edilməsi nəzərdə tutulmuşdur. bunun üçün yardım etmək istəyən şəxslər "Vəhdət Yardım Fondumuz" və digər əlaqə vasitələrimizə müraciət edə bilərlər.

    https://www.youtube.com/watch?v=RJr2tLfpXqM

https://www.youtube.com/watch?v=eBRxQ8sI18Y